Landleg og framifrå

Tale ved opninga av Bragebygget, Campus Sogndal, Høgskulen på Vestlandet,  29. januar 2019.

Godtfolk!

Lokal historie

Læraren Lars Uglum (1892-1971), utdanna på Stord i 1915.  «Uglumen», samfunnsbyggjaren, den tolmodige krafta som i fleire tiår arbeidde for eit gymnas i Sogndal, og som lukkast i 1942.

Filologen Olav Hæreid (1919 – 1999), styrar og rektor ved Sogndal gymnas i 37 år. «Hæreiden», som helsa den første lærarskuleklassa velkomen til gymnaset i 1963. Elevane gjekk to år i Sogndal, dei to siste ved Volda lærarskule. Ordninga vara til Sogndal lærarskule opna i 1972.

«Hæreiden» sto til rors då det fylkeskommunale praktfulle gymnasbygget var ferdig i 1965. Måleriet av Lars Uglum fekk heidersplassen – i biblioteket.

Internasjonal samtid og framtid

Landskapet for høgare utdanning og forsking er i endring. Høgskular og universitet har nøkkelrollar i kunnskapssamfunnet.

«Centres of Excellence» vert dyrka. På vitug norsk heiter det: Framifrå tettstadar.

Sogndal rekrutterer ein særs høg del av studentane utanfor fylket. Med lågt folketal i det landlege Sogn og Fjordane er dette grunnleggjande  –  i 1960-åra og i 2019.

I den stadig sterkare Høgskulen på Vestlandet vil Campus Sogndal på 2020-talet ta tiltrekkingskrafta på studentar og på tilsette til nye høgder.

Bragebygget styrkjer oss på vegen.

Det  er uansett ein krevjande veg. Men det er ein veg der me byggjer menneske og samfunn. Det er ein veg me likar å gå på.

Dette er altso staden: Bragebygget, Campus Sogndal, Høgskulen på Vestlandet.

Landleg og framifrå.

Gratulerer med dagen alle saman!

Dansk i svensketida

Innlegg på lanseringseminaret for «Norsk språkhistorie» (I–IV), Nasjonalbiblioteket i Oslo 22. januar 2019 (program)

Mitt kapittel i band 4, Tidslinjer, dreiar seg om den 91 år lange unionstida med Sverige. Perioden er ei paradegrein i norsk språkhistorie, med kjendisar som Henrik Wergeland og P.A. Munch, og ikkje minst Knud Knudsen og Ivar Aasen. Eit relevant spørsmål er om det i det heile er mogleg å seie noko nytt om det gjennomforska 1800-talet i norsk språkhistorie på 80 sider.

Min spissformulerte påstand skil seg nok iallfall frå biletet mange har av unionstida i norsk språkhistorie: På desse 91 åra skjedde det knapt noko vesentleg. Les mer

Frå ei fjellbygd til ei annan – På utveksling i det skotske høglandet.

Forfattar av innlegget er Sigrid Skjerdal

Vi har kryssa havet og skillelinja på vegen i ein Ford Transit Connect, 2005-modell. Utvekslinga til Skottland byrja med ei utvikling i køyrekunnskapar, på dei breie motorvegane i Tyskland og Nederland. I Amsterdam venta Englandsbåten på oss, og tok oss til Newcastle. Inn på ferja på venstre side, og ut att på høgre. Eller vent, omvendt! Det høyres kanskje ikkje slik ut, men det gjekk overraskande bra å halde seg på den andre sida av vegen. Til og med gjennom dei sju (!) rundkøyringane vi måtte forsere for å komme oss ut av Newcastle og vidare inn den britiske landsbygda.

Les mer